Nền văn hóa đồ đồng ở Đông Sơn.

Thứ bảy , 04/04/2015, 04:12 GMT+7
     
Nền văn hóa đồ đồng ở Đông Sơn là một nền văn hóa có từ lâu đời. Và là Văn hóa Đông Sơn ra đời là kết quả hội tụ của nhiều văn hóa trước văn hóa Đông Sơn thuộc thời đại đồng tau trong quá trình chiếm lĩnh vùng đồng bằng các con sông lớn ở Việt Nam.
   Văn hóa Đông Sơn là một nền văn hóa cổ từng tồn tại ở một số tỉnh miền bắc Việt Nam và bắc trung bộ Việt Nam và ba con sông lớn và chính của đồng bằng Bắc Bộ ( sông Hồng, sông Mã và sông Lam) vào thời kỳ đồ đồng và đồ sắt sớm.Nhiều dấu tích đặc trưng cho văn hóa Đông Sơn cũng được tìm thấy ở một số vùng lân cận Việt Nam như ở Vân Nam,Quãng Tây,Hải Nam ở Trung Quốc, ở Lào hay ở Thái Lan….. Theo đánh giá của các nhà khoa học, thì nền Văn hóa Đông Sơn là sự phát triển liên tục và kế thừa từ các thời kỳ tiền Đông Sơn trước đó là Văn hóa Phùng Nguyên đến Văn hóa Đồng Đậu và Văn hóa Gò Mun đây là thời kỳ sơ kỳ của đồ đồng. Văn hóa Đông Sơn thì thời kỳ đồ đồng rất phát triển và Đông Sơn là di tích được phát hiện và được khai quật ở tỉnh Thanh Hóa ngày nay và có niên đại trên dưới 2500 năm, ở đây chúng ta bắt gặp kỹ thuật chế tác đồ đồng của người Việt cổ đã đạt trình độ cao và bộ sưu tập đò đồng, lưỡi cày đồng để phục vụ cho nông nghiệp với nhiều kiểu dáng khác nhau.
    Gồm các loại vũ khí đánh gần và đánh xa.Đánh gần gồm có rìu chiến, dao găm, đánh xa gồm có mũi tên, mũi lao và mũi giáo. Qua phát hiện khảo cổ học năm 1960 di tích Đông Anh Hà Nội ngày nay đã minh chứng rằng hàng vanụ mũi tên đồng được phát hiện. Chiếc nỏ thần của thục phán An Dương Vương lý giải cho chúng ta rằng nghề luyện kim, đúc đồng, chế tác vũ khí của người Việt cổ đã đạt đến trình độ đáng ngưỡng mộ.Đó là các loại vũ khí được chế tác  góc cạnh hơn, độ sát thương cao hơn và nhiều loại hình vũ khí được phục vụ trong quân đội. 
     Ra ngoài địa phận Việt Nam, ảnh hưởng của văn hóa Đông Sơn cũng đã được nhận ra, trải từ miền nam Trung Quốc đến các hải đảo phía dưới Đông Nam Á. Ở các tỉnh miền nam và duyên hải nam Trung Hoa, số lượng trống đồng cổ có hoa văn trang trí hình người đội lông chim cách điệu, hình thuyền, chim lạc và những trang trí hình học đặc biệt của văn hóa Đông Sơn được phát hiện không ít. Các đồ đồng thau với hình dạng đặc trưng của loại hình sông Hồng như rìu hình bàn chân có hoa văn trang trí hình người hóa trang, rìu gót vuông có trang trí ở họng, dao găm có cán là khối tượng người, rìu hình lưỡi câu có hoa văn hình học, đã được tìm thấy trong khắp vùng hạ lưu sông Dương Tử. Lao có chuôi tra cán hình ngòi bút, lưỡi cuốc đồng hình chữ U đặc biệt của loại hình sông Hồng đã được sử dụng rộng rãi lan đến tận vùng bắc sông Trường Giang. Các loại rìu chiến lưỡi xéo, hay gót vuông họng lõm, lưỡi giáo tam giác có lỗ để treo các khối tượng người nhỏ, loại lưỡi cày hình tim đã được dùng rộng rãi trong văn hóa Điền ở Vân Nam. Những đồ đựng ốc tiền bằng đồng thau của vùng văn hóa Điền có xuất xứ từ miền duyên hải Việt Nam.
    Ðặc biệt trống đồng Ðông Sơn - một nhạc khí cổ - là đỉnh cao nghệ thuật trang trí của đồ đồng thời đó. Trống Ðông Sơn là một kiệt tác nghệ thuật làm say mê nhiều nhà nghiên cứu, sưu tầm trong nước và trên thế giới, là bức tranh toàn cảnh về tín ngưỡng, kiến trúc, sản xuất, chiến đấu, lễ hội... của cư dân nông nghiệp lúa nước.
     Dù ở trong hay ngoài phạm vi phân bố văn hóa Đông Sơn, đồ đồng Đông Sơn vẫn dễ nhận ra được với màu sắc rỉ đồng, hình dáng, và các hoa văn trang trí đặc biệt của chúng. Đấy là các dấu ấn khó lầm lẫn được của nền văn hóa Đông Sơn độc đáo này.
Văn hóa Đông Sơn thống nhất đã làm hình thành nên bản sắc văn hóa thống nhất. Trong cả một thiên niên kỷ mà văn hóa Đông Sơn tồn tại, trên khắp lục địa Á - Âu, những sự thăng trầm đầy kịch tính của các nền văn hóa khảo cổ cũng đồng thời là một thực tế lịch sử. Sự tồn tại sống động và phát triển rực rỡ của nền văn hóa Đông Sơn đã làm nên bản lĩnh Đông Sơn. Sau gần 1000 năm Bắc thuộc, người Việt vẫn không bị đồng hóa và đã trở về độc lập tự do.
    Các đồ đồng khác thuộc vào các bộ hiện vật của công cụ sản xuất, vũ khí, đồ dùng sinh hoạt, nhạc khí, đồ trang sức nghệ thuật cũng rất dễ nhận biết tính Đông Sơn của nó thông qua những biểu hiện bên ngoài như hình dáng, và hoa văn trang trí. Với kỹ thuật luyện kim độc đáo của người Đông Sơn, lớp bụi thời gian phủ trùm lên các hiện vật này đã tạo nên lớp áo gỉ đồng mang màu sắc đặc biệt khiến chúng không thể nào lẫn với các hiện vật được chế tạo ở các trung tâm đúc đồng khác. Tính thống nhất của văn hoá Đông Sơn là một sự thống nhất trong đa dạng.
    Tính đa dạng này không phải chỉ mang ý nghĩa thực dụng gắn với từng loại công việc khác nhau như lưỡi cày để xới đất, lưỡi hái và nhíp để gặt lúa, rìu để cuốc đất, chặt cây, đóng thuyền, giũa để tu sửa khi rèn sắt, đúc đồng... mà còn biểu hiện ý đồ tạo dáng khác nhau phù hợp với khiếu thẩm mỹ của từng địa phương. Chẳng hạn người Việt cổ vùng thấp thích chế tạo trống đồng dáng cao, lưng thẳng; còn người vùng cao thích trống dáng lùn, chân thấp, lưng choãi.
Có thể nói, những người thợ kim khí Đông Sơn đã hoàn toàn làm chủ được kỹ thuật của họ trong tất cả các lĩnh vực của quá trình đúc đồng. Thành phần chính của đồng thau Đông Sơn là đồng, chì, thiếc. Hợp kim của đồng với tỉ lệ chì cao đã trở thành nét độc đáo của cổ đồng Đông Sơn. Kỹ thuật luyện kim và hợp chất đồng đặc biệt này đã được sử dụng một cách đồng nhất trong toàn địa bàn phân bố của văn hoá Đông Sơn, từ vùng đất cao Âu Việt cho đến vùng đồng bằng Lạc Việt của cư dân Âu Lạc thời cổ. Chỉ thỉnh thoảng lắm mới có biệt lệ, thí dụ như chiếc trống đồng Thượng Nông và các nông cụ bằng đồng tìm được ở Cổ Loa gần Hà Nội.
    Dựa theo chủng loại và chức năng, các loại đồ đồng thau sử dụng trong khu vực văn hoá Đông Sơn được phân thành 7 nhóm sau đây:
1- VŨ KHÍ: Lưỡi giáo, mũi tên, dao găm, đoản kiếm, rìu chiến, qua, giáp che ngực, vật dụng đeo binh khí, cung và nỏ.
2- DỤNG CỤ SẢN XUẤT: Rìu, cuốc, thuổng, lưỡi cầy, lưỡi liềm, dùi, đục, dũa.
3- DỤNG CỤ SINH HOẠT: Thạp, thố, bình, âu, khay, đĩa, chậu, lọ, ấm, muôi, đèn dầu, cốc trầm.
4- NHẠC CỤ: Chuông, lục lạc, trống. Ngoài ra còn có các nhạc cụ như khèn, chiêng, cồng chỉ tìm thấy trong phần trang trí trên các trống, thạp, thạp, hoặc các hình tượng nhỏ.
5- ĐỒ TRANG SỨC: Vòng tay, vòng chân, vòng tai, khóa thắt lưng.
6- HÌNH TƯỢNG NHỎ: Thường là các tượng người hay thú đúc nhỏ để gắn trên các hiện vật khác, dùng để trang trí, vừa có công dụng cầm tay hoặc làm móc chặn.
7- HIỆN VẬT MINH KHÍ: Đồ thu nhỏ dùng để tùy táng, với hầu hết các vật dụng bằng đồng thau điển hình dùng trong sinh hoạt hàng ngày. Kỹ thuật đúc các đồ đồng này thường sơ sài, mỏng manh.
Văn hóa Đông Sơn ra đời là kết quả hội tụ của nhiều văn hóa trước văn hóa Đông Sơn thuộc thời đại đồng tau trong quá trình chiếm lĩnh vùng đồng bằng các con sông lớn ở Việt Nam.
     Tóm lại, Ðông Sơn không những là một nền nghệ thuật tạo hình lâu đời, một nền nghệ thuật bản địa có bản sắc riêng, khác với các nền nghệ thuật láng giềng đồng đạo mà còn là đỉnh cao nghệ thuật làm say mê nhiều nhà nghiên cứu, sưu tầm trong nước và trên thế giới. Ðó là niềm tự hào của chúng ta những con Lạc cháu Hồng.
Nguồn: saigongame.com



phan tich bai tho chung minh bai tho phan tich dieu mua phan tinh nen van hoa trong dong